10 Σεπτεμβρίου 2017

Κρίνος της θάλασσας.Παγκράτιο το παράλιο.Pancratium maritimum.

Το παγκράτιο είναι φυτό που φύεται στις ελληνικές και πολλές μεσογειακές  αμμουδερές παραλίες. Ανήκει στην οικογένεια Αμαρυλλίδων. Έχει μακριά λεπτά γκριζοπράσινα φύλλα και πανέμορφα λευκά άνθη όπου μυρίζουν φρεσκάδα και έντονα
Τα βρίσκουμε σχεδόν σε όλες τις ελληνικές παραλίες και μεγάλος εχθρός του είναι τα νέα μηχανήματα καθαρισμού της άμμου αφού μαζί με τις γόπες βγάζουν και τους βολβούς του φυτού .
Είναι απεικονισμένα σε αρχαίες τοιχογραφίες και σε μινωικά κεραμικά όπως  και στην οικία γυναικών του Ακρωτηρίου Θήρας και στην Κνωσό.
Όταν περπατάτε σε μια παραλία και το ανακαλύψετε, μυρίστε το, φωτογραφίστε το αλλά μην το καταστρέψετε γιατί αρχίζει να γίνεται σπάνιο, ιδιαίτερα στις παραλίες με σημαντική ανθρώπινη παρουσία.
 H σημαντική ουσία 4'-Hydroxy-5,7-dimethoxy-8-methylflavan βρίσκεται στο P. maritimum
Καθώς τελειώνει το καλοκαίρι, αρχίζει να κάνει την εμφάνιση του μία πανέμορφη αμαρυλλίδα, το γνωστό κρινάκι της θάλασσας.

ΚΡΙΝΑΚΙΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ (κύκλος ζωής)

ΤΑ ΚΡΙΝΑΚΙΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ: ο κύκλος της ζωής τους μέσα από φωτογραφίες.


Το κρινάκι της θάλασσας (Pancratium maritimum), γνωστό και ως κρίνος της άμμου ή θαλάσσιος ασφόδελος ευδοκιμεί σε αμμώδεις παραλίες, κοντά στη θάλασσα. Το συναντάμε κυρίως στη λεκάνη της Μεσογείου. Είναι ένα από τα προϊστορικά φυτά που υπάρχει μέχρι σήμερα, γνωστό από τοιχογραφίες της μινωικής Κρήτης και της υστεροκυκλαδικής Θήρας, κι έχει γίνει αντικείμενο μελέτης από βοτανολόγους και αρχαιολόγους. Αλλά και η προφορική παράδοση μαρτυρεί τη γοητεία που ασκεί το λουλούδι αυτό στον άνθρωπο:  
«Γροικώ του κρίνου μυρωδιά στση θάλασσας το αέρι 
σα να μου πέμπει η αμοναξά του έρωτα χαμπέρι»  
ΚΙΝΔΥΝΟΙ... Το φυτό αυτό που εδώ και αιώνες ήταν ανθεκτικό στο χειμέριο κύμα, την ανυδρία, τον δυνατό άνεμο, τον καυτό ήλιο και το κρύο, δεν αντέχει το ίδιο απέναντι στη «μοντέρνα» ανθρώπινη δραστηριότητα. Σήμερα, η άναρχη οικιστική ανάπτυξη στις παραθαλάσσιες περιοχές, η εκμετάλλευση των παραλιών, ο μαζικός τουρισμός (που φέρνει ακόμα και δίκυκλα moto-cross αλλά και τις διαβόητες «γουρούνες» στην άμμο), η ρύπανση και η μόλυνση, αλλά και η ανθρώπινη ματαιοδοξία προκαλούν προβλήματα στην επιβίωσή του. ...& 
ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Προτείνονται, μάλιστα, συγκεκριμένα μέτρα προστασίας, για να αποφευχθεί η μείωση του πληθυσμού του φυτού: Οριοθέτηση των περιοχών όπου αυτοφύεται και αναπαράγεται το κρινάκι. Απαγόρευση καθαρισμού με οποιονδήποτε τρόπο των παραπάνω περιοχών όχι μόνο προς αποφυγή διατάραξης του ευαίσθητου αμμώδους εδάφους, όπου αυτό αναπτύσσεται, αλλά και προς αποφυγή ενδεχόμενης συλλογής και απομάκρυνσης του σπόρου του. Απαγόρευση κοπής του. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τη σπουδαιότητα διατήρησης και εξάπλωσης του είδους. 
Το Μουσείο Παραδοσιακής Ζωής Κρήτης «ΛΥΧΝΟΣΤΑΤΗΣ» στο Λιμ. Χερσονήσου, στο πλαίσιο της οικολογικής πρακτικής του επιχειρεί να διασώσει και να διαδώσει αυτό το φυτικό είδος. Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μουσείου έχει σχεδιάσει και υλοποιεί από το 2000 ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Το κρινάκι της θάλασσας επιστρέφει στις ακτές». Στη διάρκεια του προγράμματος τα παιδιά γνωρίζουν το φυτό, τη μορφολογία, τις ιδιότητες, τους κινδύνους που το απειλούν και μαθαίνουν μέσα από συγκεκριμένες δραστηριότητες τον τρόπο να το φροντίζουν και να το προστατεύουν. Μέχρι στιγμής πολυάριθμες σχολικές και περιβαλλοντικές ομάδες από ολόκληρη την Κρήτη και νησιά του Αιγαίου, αλλά και η ομάδα από το ΚΕ.Θ.Ε.Α. «Αριάδνη», το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού – Τμήμα Ηρακλείου, η Σκακιστική Ακαδημία Χερσονήσου κ.ά. έχουν συμμετάσχει σε αυτό το πρόγραμμα. Ο ΣΚΟΠΟΣ Έτσι, μαθαίνουμε να προστατεύουμε ένα φυτικό είδος και συνδράμουμε στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας. Ακόμη περισσότερο, όμως, θεωρούμε ότι η διαδικασία αυτή λειτουργεί προληπτικά: όποιος μάθει να προστατεύει σωστά ένα είδος, οικοδομεί τις προϋποθέσεις, για να προστατεύσει σωστά οποιοδήποτε είδος, και βέβαια το ανθρώπινο.
 ΠΗΓΗ
Αναδημοσίευση από

9 Σεπτεμβρίου 2017

Στον καιρό της σχόλης.

Mπορώ να πω ότι στην ηλικία μου πιο πρόθυμα θα δεχόμουν την τέχνη της λησμοσύνης παρά τη θύμηση της δυστυχισμένης πατρίδας, καθώς πολλά είναι εκείνα που θυμάμαι ενώ   
θα ’θελα, αλλά δεν μπορώ να ξεχάσω όσα θα επιθυμούσα
Στον καιρό της σχόλης. Αναμνήσεις από την Κρήτη του 17ου αιώνα
Τζουάνες Παπαδόπουλος, Στον καιρό της σχόλης. Αναμνήσεις από την Κρήτη του 17ου αιώνα, επιμ. Vincent Alfred, μετάφραση: Ναταλία Δεληγιαννάκη, Ηράκλειο Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2012, 17×24 εκ., σ. 336, ISBN: 978-960-524-390-6. [Τίτλος πρωτοτύπου: Memories of seventeenth-century Crete. L’ Occio (Time of Leisure), by Zuanne Papadopoli, edited with an Eglish translation by Alfred Vincent, Hellenic Institute of Byzantine and Post-byzantine Studies in Venice, Venice 2007].
Ο Τζουάνες Παπαδόπουλος, γεννήθηκε περί το 1618 στον Χάνδακα, έζησε τα τελευταία χρόνια της βενετοκρατίας και τη πολιορκία της πόλης του από τους Οθωμανούς. Πρόσφυγας από το 1669, πέρασε από τα Επτάνησα και την Ιστρία και τελικά εγκαταστάθηκε στην Πάδοβα. Εκεί έγραψε το 1696, στα ιταλικά, τις αναμνήσεις του από την Κρήτη. Στο έργο του έδωσε τον τίτλο L’Occio, που σημαίνει αργία, έλλειψη δουλειάς, ελεύθερος χρόνος.
Το χειρόγραφο στο οποίο ο Τζουάνες κατέγραψε τις αναμνήσεις του φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο Correr της Βενετίας.

Χατζηδοβαγγέλης ο λυράρης της Μελαμπιανής καντάδας

Ο λυράρης του… περιθωρίου στις Μέλαμπες 
Ο βυζαντινός Χατζηδοβαγγέλης που πάτησε στην πλατφόρμα του Ροδινού χατζηδοβαγγέλης λυράρης περιθώριο μέλαμπες καμαρική
Ο Χατζηδοβαγγέλης στο κέντρο με τη λύρα του με Μελαμπιανούς στο γάμο του Νίκου Μαρκάκη το 1937
Του Μανόλη Παντινάκη
Τον είπαν βυζαντινό χωρίς «να γατέχει βυζαντινή μουσική», τον είπαν «Παπαδιαμάντη των Μελάμπων» που «πριν ποθάνει από την πείνα, πόθανε από τη γρίπη», τον είπαν όμως και «γεννημένο να βαστά τη λύρα». Μετά το 1965 έκλεισαν τα στόματα που όσο ζούσε έβγαζαν «αστροπελέκια και φωτιές». Τότε σίγησε και ήταν στα 56 χρόνια της ζωής του ο λαϊκός δημιουργός και αοιδός Βαγγέλης Χατζηδάκης, ο Χατζηδοβαγγέλης όπως επικράτησε…
(Καντε κλικ στην ΦΩΤΟ)

ΜΕΛΑΜΠΕΣ

Γενικά στοιχεία


Ένα από τα 21 χωριά του Δήμου Λάμπης είναι και οι Μέλαμπες που βρίσκονται στη βόρεια πλαγιά της Βουβάλας. Η απόσταση του χωριού από το Ρέθυμνο είναι 47 χιλ. και φθάνει κανείς αν από το 42ο χιλιόμετρο του δρόμου Ρέθυμνο – Αγ.Γαλήνη παρακάμψει δεξιά και προχωρήσει 5 χιλ. Από την Αγ. Γαλήνη φθάνει ο επισκέπτης αν διανύσει 10 χιλιόμετρα από τον παλιό, ανηφορικό αλλά μαγευτικό δρόμο προς το Ρέθυμνο, διαδρομή που του δίδει τη δυνατότητα να απολαύσει κάτω από τα πόδια του μια μοναδική θέα θάλασσας και στεριά .

Ι Μ Βούλγαρη Μελάμπων Δήμου Αγίου Βασιλείου

Η Ι.Μ. Βουλ(ρ)γαρή Μελάμπων Δήμου Αγίου Βασιλείου.

Η Ι. Μ. Βούλγαρη είναι παλιό Μοναστήρι, που την εξάρτησή του είχε από την Ι. Μονή Ασωμάτων, στο Αμάρι. Το όνομά του Βούλγαρης παραπέμπει σε ιδρυτή με το οικογενειακό όνομα Βούλγαρης[1] (και σήμερα Βουλγαράκης, όνομα που συνεχίζει να επιχωριάζει στο χωριό)[2]. Το εν λόγω όνομα εξαιρετικά σύνηθες οικογενειακό απαντά επτά φορές στο συγκεκριμένο χωριό κατά τα χρόνια τής Τουρκοκρατίας (Vulgari Kostantin, Manol, Pasko, Manol, Yorgi, Mihali, Dimitri)[3].
Το επώνυμο, κατά τον Κων. Άμαντο οφείλεται στους Βουλγάρους στρατιώτες που είχαν εκστρατεύσει με τον Νικηφόρο Φωκά, για να ελευθερώσουν την Κρήτη από τους Σαρακηνούς[4].

30 Αυγούστου 2017

Η κρητική ταυτότητα µέσα από τις µαρτυρίες ξένων ταξιδιωτών.

Manuel Serrano Espinosa    
Η κρητική ταυτότητα µέσα από τις µαρτυρίες ξένων ταξιδιωτών του ΙΘ΄ αιώνα*
1
Της Kρήτης την παράδοση µε ευλάβεια στηρίζω
και όπου σταθώ και όπου διαβώ µια Kρήτη ζωγραφίζω.
Στον Γ.Π. Εκκεκάκη
Ο κύριος σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η µελέτη ορισµένων βασικών χαρακτηριστικών και ιδιαιτεροτήτων της κρητικής κοινωνίας του δέκατου ένατου αιώνα, ειδικά µετά την έναρξη της µεγάλης επανάστασης του 1821, αλλά στην προκειµένη περίπτωση δε θα το κάνουµε µέσω των γραπτών πηγών και ιστορικών εγγραφών από τα αρχεία, αλλά µέσα από τις µαρτυρίες των περιηγητών που επισκέφθηκαν το νησί σε όλη τη διάρκεια του δέκατου ένατου αιώνα, αναµφίβολα, µία από τις περιόδους, καλύτερα τεκµηριωµένη όσο αφορά τις µαρτυρίες των περιηγητών, και εποµένως, από τις µεγαλύτερες επίσης σε διάχυση και ηχώ των γεγονότων που είχαν συµβεί στο νησί για τις µεγάλες ευρωπαϊκές δυνάµεις της εποχής. Μάλλον ό, τι βρήκαν οι ευρωπαίοι επισκέπτες του δέκατου ένατου αιώνα ήταν µια περιοχή όπου επεκτείνεται η φλόγωση και το πνεύµα της ελληνικής επανάστασης εναντίον της οθωµανικής κυριαρχίας.1
Σε αυτό το πεδίο δράσης βρίσκεται το επίκεντρο πολλών επαναστάσεων και εξεγέρσεων του κρητικού λαού ενάντια στην καταπιεστική Οθωµανική Αυτοκρατορία, πλαισιώνονται σε αυτό το γενικό πόλεµο εναντίον των Τούρκων που καταλήγει στην τελική νίκη και την απελευθέρωση στις αρχές του εικοστού αιώνα. Αλλά το γεγονός ότι η τουρκική κυριαρχία στην Κρήτη ξεκίνησε µε µεγάλη καθυστέρηση (1669) σε σχέση µε άλλες περιοχές της ελληνικής ηπειρωτικής χώρας, του δίνει κάποιες ιδιαιτερότητες που δεν εµφανίζονται στην υπόλοιπη Ελλάδα, ιδιαίτερα προς το τέλος της Τουρκοκρατίας.2.
* * *
*Το έργο αυτό έγινε χάρη στη χρηµατοδότηση του DIGICOTRACAM  [Βαλένθια, Generalitat Valenciana]. Ref: PROMETEO-2009-042, στο πλαίσιο της οµάδας IVITRA του Πανεπιστηµίου του Αλικάντε Ισπανίας.

29 Αυγούστου 2017

Απογραφικά κατάστιχα δήμευσης περιουσιών Ρεθύμνου και Χανίων. (Οθωμανικά αρχεία)

Κώδικας θυσιών της Δ. Κρήτης
Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΡΕΛΛΗΣ
Ενας από τους κώδικες που διατηρεί στο σημαντικό τμήμα των (Τουρκικών) αρχείων της η Βικελαία Βιβλιοθήκη του Δήμου Ηρακλείου είναι και ο γνωστός ως ´Κώδικας των θυσιών´. Η ονομασία του πρέπει να είναι αρκετά παλιά· αναφέρεται από τον αείμνηστο Νικόλαο Σταυρινίδη, την ´ψυχή´ των δημοτικών αρχείων και για μερικά χρόνια έφορο της Βιβλιοθήκης ως ´ο Μακάβριος Κώδικας των θυσιών´.
Πρόκειται για ένα ιεροδικαστικό κατάστιχο, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου καλύπτεται από την απογραφή των ονομάτων και των περιουσιακών στοιχείων των Χριστιανών των δύο Νομών της Ανατολικής Κρήτης, του Ηρακλείου και του Λασιθίου, που εκτελέσθηκαν, αιχμαλωτίσθηκαν ή διέφυγαν κατά τη διάρκεια της μεγάλης ελληνικής επανάστασης του 1821 και των οποίων οι περιουσίες δημεύτηκαν από το οθωμανικό δημόσιο.
Ο Κώδικας αυτός, γραμμένος στα ´αυτοκρατορικά´ Τούρκικα ή με άλλη ονομασία, στην αραβική γραφή την καλούμενη nesh, παρουσιάσθηκε σε μένα (τότε υπηρετούσα ως δήμαρχος Ηρακλείου), από τον Νικόλαο Σταυρινίδη.

Τούρκοι συμβολαιογράφοι του Ρεθύμνου.



ΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΙ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΠΕΡΤΕΒ ΔΕΡΒΙΣΑΚΗΣ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ (19ος -20ος αιώνας
ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ
ΡΕΘΥΜΝΟ 2006
ΤΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΠΕΡΤΕΒ ΔΕΡΒΙΣΑΚΗ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΗ Δ. ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗ
1
Στα κείμενα που ακολουθούν γίνεται μια προσπάθεια παρουσίασης των ευρετηρίων δύο κυρίως συμβολαιογράφων του Νομού Ρεθύμνης, οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν επαγγελματικά στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου. Αυτοί είναι ο Περτέβ Δερβισάκης και ο Ιωάννης Δ. Νικολακάκης. Το ευρετήριο (δηλαδή το επίσημο βιβλίο το οποίο ήταν υποχρεωμένος να τηρεί ο συμβολαιογράφος, στο οποίο καταγράφονταν με ένα συγκεκριμένο τυπικό βασικά στοιχεία για όλες τις πράξεις που αυτός συνέτασσε) του πρώτου, είναι σαφώς μεγαλύτερο και οι πληροφορίες που αντλούμε είναι περισσότερες. Επιλέχθηκε ως εκ τούτου η βαρύτητα στην ανάλυσή να δοθεί σε αυτό ακριβώς το ευρετήριο και επιπλέον να αναδειχθούν μονάχα οι διαφορές που παρουσιάζει το ευρετήριο του Ι. Νικολακάκη. Εννοείται λοιπόν ότι οι πληροφορίες -ειδικά γύρω από την χρήση της βάσης- που υπάρχουν στο πρώτο κείμενο, που αφορά στον Π. Δερβισάκη, ισχύουν και για τον Ι. Νικολακάκη, δεδομένου ότι χρησιμοποιήθηκε η ίδια ακριβώς βάση,1 με την προσθήκη ή την απαλοιφή των ελάχιστων ειδικών στοιχείων στα οποία διαφοροποιούνταν τα ευρετήρια μεταξύ τους.2 Τέλος, δίπλα στις πληροφορίες για την παρουσίαση των προαναφερθέντων ευρετηρίων, καταθέτονται και μερικές ιδέες – διαπιστώσεις, οι οποίες βέβαια αποτελούν ερεθίσματα για περαιτέρω έρευνα και όχι εξαντλητικά τεκμηριωμένες θέσεις. - Συμβολαιογράφος Ρεθύμνου: Περτέβ Δερβισάκης: Ευρετήριο Α (1913-1917), πράξεις από 20964 (26/8/1913) έως 22689 (28/7/1917)3 και Ευρετήριο Β (1917- 1920), πράξεις από 22690 (31/7/1917) έως 23915 (17/8/1920)4
Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται μια μικρή παρουσίαση των ευρετηρίων του Περτέβ Δερβισάκη, τα οποία αφορούν στις υποθέσεις του συμβολαιογράφου αυτού της πόλης του Ρεθύμνου κατά την δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα και συγκεκριμένα για τα έτη ανάμεσα στο 1914 και στο 1920.

Η εφαρμογή του οθωμανικού δικαίου στην Κρήτη

ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΚΗΣ
Πρωτεύουσα Μεταπτυχιακή Εργασία: ΑΠΘ 
Οθωμανική Κρήτη – ο αιώνας μετά την κατάκτηση:  
Η εφαρμογή του οθωμανικού δικαίου - Οι μάρτυρες επί της διαδικασίας    
ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ*
Κρήτη την ιστορία σου,  όποιος την εδιαβάσει,  
αν είναι φίλος θα χαρεί,  αν είναι εχθρός θα σκάσει
Αφορμή για την ανάληψη του συγκεκριμένου θέματος μελέτης αποτέλεσε η ενασχόληση μας, στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών, με την μετάβαση της Κρήτης από την βενετική στην οθωμανική κυριαρχία. Η κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του 17ου αι. καθώς ολοκλήρωσε με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο την πορεία επέκτασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη και σημάδεψε την έναρξη της υποβάθμισης της Βενετίας ως υπολογίσιμης δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ιδιαιτερότητα αυτή της Κρήτης, το γεγονός δηλαδή ότι αποτέλεσε την τελευταία μακροχρόνια κατάκτηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, από μόνη της αποτελεί κίνητρο για τον ερευνητή να εντρυφήσει στην ιστορία της οθωμανικής περιόδου του νησιού.

Tapu Tahrir Defteri-Το οθωμανικό κτηματολόγιο του Ρεθύμνου

Το επίσημο φορολογικό κατάστιχο επί τουρκοκρατίας στο Ρέθυμνο. 
Μπαλτά, Ευαγγελία -Oguz, Mustafa
Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών, 2007,
Το οθωμανικό κτηματολόγιο του Ρεθύμνου Tapu Tahir 822 
http://helios-eie.ekt.gr/EIE/handle/10442/4184
(Κάντε κλικ στην εικόνα του εξωφύλλου για να μεταβείτε στην εργασία)

ΠΗΓΗ 
http://helios-eie.ekt.gr/EIE/handle/10442/4184




Εξισλαμισμοί και επανεχριστιανισμοί στην Κρήτη (1645-1899)

Πεπονάκης,Μανόλης
(1994, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)),
Εξισλαμισμοί και επανεκχριστιανισμοί στην Κρήτη (1645-1899)
pdf
http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/20493#page/1/mode/2up

(Κάντε κλικ στην εικόνα του εξωφύλλου για να μεταβείτε στην εργασία)

ΠΗΓΗ



Οι αποστασίες από το ισλάμ στην Κρήτη στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης,

Ayse Nukhet & Nuri ADIYEKE
Οι αποστασίες από το ισλάμ στην Κρήτη στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης,

Το άρθρο των δύο Τούρκων ερευνητών αναδημοσιεύεται στα ´Χανιώτικα νέα´ λόγω της εξαιρετικής για την ιστορία της Κρήτης σημασίας του.
Η μετάφραση ανήκει στον κ. Ηλία Κολοβό του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών.
Οι αποστασίες από το Ισλάμ στην Κρήτη στη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης (1)
Η Κρήτη ήταν σχεδόν η τελευταία γεωγραφική περιοχή που ενσωματώθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η οθωμανική κυριαρχία δεν δημιούργησε ισχυρά ερείσματα στο νησί. Η ιδιαιτερότητα αυτή ήταν εμφανής στη διοικητική οργάνωση και στην κοινωνική δομή του νησιού υπό τους Οθωμανούς. Οι μουσουλμάνοι στην Κρήτη αναμίχθηκαν σε τέτοιο βαθμό με τους ντόπιους ορθόδοξους Ρωμιούς, ώστε τα μουσουλμανικά ονόματα ενώθηκαν με τα ρωμέικα. Στα έγγραφα συναντούνται συχνά ονόματα όπως Γιάννης Οσμάν, Χασάν Νικολάκης ή Μολλά Μεχμετάκης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιπλέον, συναντούνται και μουσουλμάνοι που είχαν μόνο ρωμέικα ονόματα (βλ. Πίνακα). Μουσουλμάνοι και Ρωμιοί ζούσαν μαζί και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά η Κρήτη ήταν παράδειγμα συμβίωσης με την πραγματική έννοια. Παρ όλο που η επίσημη γραπτή γλώσσα στο νησί ήταν τα τουρκικά και δόθηκε μεγάλη σημασία στην τουρκική εκπαίδευση και στον τουρκικό Τύπο, η γλώσσα που μιλούσε ο λαός ήταν τα ρωμέικα. Τα ρωμέικα δεν τα μιλούσαν απλώς Ρωμιοί και μουσουλμάνοι για να συνεννοηθούν μεταξύ τους αλλά και οι ίδιοι οι μουσουλμάνοι μεταξύ τους (2).

Σελλιά Ρεθύμνου

ΤΟ ΚΕΦΑΛΟΧΩΡΙ ΤΩΝ «ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΜΑΤΩΝ» ΜΕ 23 ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΥΣ ΚΑΙ 300 ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ
Σελλιά Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου      
Τα Σελλιά βρίσκονται 32 χλμ. από το Ρέθυμνο στη νότια πλαγιά του βουνού Κρυονερίτη και σε υψόμετρο 289 μ. Είναι ριζωμένα πάνω σε δύο διάσελα (περάσματα ανάμεσα σε δύο λόφους), τον Κάστελο-Κεφάλι και Καμπάνα-Κεφάλι, έτσι από τη θέση αυτή πήραν τ' όνομά τους Σελλιά.
Το 2011 αποτελούν δημοτ. Διαμέρισμα Σελλιών Δήμου Αγ. Βασιλείου με 540 κατοίκους (Σελλιά 316, Πλακιάς 143, Σούδα 81).

28 Αυγούστου 2017

Η εικόνα του πληθυσμού της Κρήτης

Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*
Αυτή είναι η εικόνα του πληθυσμού της Κρήτης.
Ο πληθυσμός της Κρήτης αυξανόταν ταχύτερα μέχρι το 2010, μειώθηκε ελάχιστα την περίοδο 2011-2015 και είναι νεότερος σε σύγκριση με εκείνον του συνόλου της χώρας
Στα τέλη Φεβρουαρίου η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)
δημοσίευσε μια μεγάλη έρευνα για το εργατικό δυναμικό της χώρας στην οποία, εκτός από τα στοιχεία του εργατικού δυναμικού, περιλαμβάνονται και στοιχεία που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού τόσο για την ηλικιακή σύνθεσή του όσο και για το μορφωτικό του επίπεδο

17 Αυγούστου 2017

Οι Ανταλάξιμοι της Συνθήκης της Λωζάννης


Απόσπασμα από δημοσίευμα του Αντώνη Κλάψη* με κύριο τίτλο :
Πως προσέλαβε η ελληνική κοινωνία, τόσο ο λαός, όσο και ο πολιτικός κόσμος τη Συνθήκη της Λωζάννης(1923);
Η διαπραγμάτευση της Λωζάννης προέκυψε μετά από μια μεγάλη ελληνική ήττα στη Μικρά Ασία, η οποία συναρτάται με την εκδίωξη ενός τεράστιου αριθμού Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης. Έτσι πάνω από 1.000.000 άνθρωποι ήρθαν πρόσφυγες στην Ελλάδα. Κάποιοι εκδιωγμένοι άμεσα λόγω της Καταστροφής, κάποιοι αργότερα λόγω της ανταλλαγής των πληθυσμών.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΠΥΡΟΣ ΔΗΜΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

14 Αυγούστου 2017

ΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΤΑ  ΕΘΝΙΚΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ  ΟΝΟΜΑΤΑ  ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ   (13 ος -17οςαι.) 


Ή εργασία αύτη, βασισμένη σε αρχειακό υλικό της περιόδου της βενετοκρατίας στην Κρήτη, αποσκοπεί να συμβάλει στην έρευνα των εθνικών οικογενειακών ονομάτων στη μεγαλόνησο κατα την εποχή της βενετικής κυριαρχίας. Οι πληροφορίες πού αντλούνται άπο  τίς πηγές πού μελετήθηκαν αφορούν κυρίως το διαμέρισμα του Χάνδακα καί, σέ μικρότερη έκταση, τα διαμερίσματα της υπόλοιπης Κρήτης, καλύπτοντας ολη σχεδόν τή διάρκεια της βενετοκρατίας, άπο τα μέσα περίπου του 13ου
αιώνα ώς τήν πτώση του Χάνδακα το 1669.

Κρητικά τοπωνύμια

Τα Κρητικά τοπωνύμια:
Διήμερο Επιστημονικό Συνέδριο, Ρέθυμνο, 6-7 Νοεμβρίου 1998
http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/7/1/4/metadata-01-0001508.tkl&do=251087_01.pdf&pageno=1&pagestart=1&width=453&height=658&maxpage=550&lang=en
πρακτικά Pdf

13 Αυγούστου 2017

Η καταστολή του βενιζελικόυ κινήματος του 1935. « Στο πρόσωπο μου εκδικούνται τον κρητικό λαό για τα δημοκρατικά του φρονήματα».

 ...Από το καλοκαίρι του 1933 ο Ελευθέριος Βενιζέλος άρχισε να σχεδιάζει μία κίνηση γιά την αποτροπή των σχεδίων της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Παναγή Τσαλδάρη. Επικεφαλής στρατιωτικής ομάδας που αποφασίστηκε να συγκροτηθεί ήταν ο συνταγματάρχης Σαράφης, ο πλοίαρχος Κολιαλέξης και ο πολιτικός Αλ. Ζάννας. Προηγήθηκε η ίδρυση της βενιζελικής οργάνωσης "Δημοκρατική Αμυνα" με αρχηγό τον γερουσιαστή Νεόκοσμο Γρηγοριάδη ο οποίος όμως διαφώνησε με την ιδέα εξαπολύσεως επαναστατικού κινήματος και αποχώρησε. Τον αντικατέστησε ο στρατηγός Παπούλας με ομάδα απότακτων βενιζελικών στρατιωτικών. Παράλληλα ιδρύθηκε και οργάνωση κατωτέρων αξιωματικών αποκαλούμενη Ελληνική Στρατιωτική Οργάνωση (ΕΣΟ) με επικεφαλής τον λοχαγό Ι. Τσιγάντες.
Προτιμήθηκε ως αρχηγός του κινήματος όχι ο ίδιος ο Βενιζέλος αλλά ο αρχηγός της επανάστασης το 1922 στρατηγός Νικ. Πλαστήρας, ο οποίος βρισκόταν εξόριστος στις Κάννες. Σύμφωνα με το σχέδιο ο Πλαστήρας θα πήγαινε στην Σόφια και από εκεί μέσω ελληνοβουλγαρικών συνόρων θα έφθανε στην Δράμα όπου θα αναλάμβανε την ηγεσία του κινήματος με έδρα την Μακεδονία. Κύριο στήριγμα θα ήταν ο στόλος που θα απέπλεε γιά την Θεσσαλονίκη για να ενωθεί με τα Γ’ και Δ’ Σώματα Στρατού. Με τα δεδομένα αυτά το βενιζελικό κίνημα του 1935 αποτελούσε αντίγραφο του στρατιωτικού κινήματος του 1917 .

Συνοπτική έκθεση των γεγονότων από τον Νομάρχη Ηρακλείου για το βενιζελικό κίνημα του 1935 στην Κρήτη.

Πώς επικράτησε το κίνημα του 1935 στην Κρήτη
Η εμπιστευτική έκθεση στον πρωθυπουργό
•Ελάχιστοι αξιωματικοί έμειναν πιστοί στην κυβέρνηση
•Η παρέμβαση του βουλευτή Γεωργίου Μαρή
•Οι ηγέτες του πραξικοπήματος στο νομό Ηρακλείου
Το κίνημα του 1935 έθεσε υπό περιορισμό όλους τους κυβερνητικούς παράγοντες και τοποθέτησε στη θέση τους ανθρώπους που ήταν φίλα προσκείμενοι στη δημοκρατική παράταξη. Εκείνους που βοήθησαν στο να εκραγεί το “βενιζελικό κίνημα”.

Μεταξύ των οποίων τέθηκε σε περιορισμό και ο τότε νομάρχης Ηρακλείου Μιχ. Σγουρός που αντικαταστάθηκε από τον Α. Πρωτοπαπαδάκη. Ο τελευταίος έμεινε ελάχιστα φυσικά στη Νομαρχία Ηρακλείου, αφού το κίνημα απέτυχε. Ο Σγουρός επιστρέφει στη θέση του και στις 15 Μαρτίου στέλνει την πρώτη του εμπιστευτική έκθεση στον Π. Τσαλδάρη.
Πρόκειται ίσως για την πρώτη συνοπτική έκθεση των γεγονότων στην Κρήτη και ειδικά στο Ηράκλειο, όπου το κίνημα κατάφερε να επικρατήσει. Η έκθεση Σγουρού είναι άκρως αποκαλυπτική αφού:
- Δεν βρήκε παρά ελάχιστους αξιωματικούς να είναι πιστοί στην κυβέρνηση των Λαϊκών.
- Προσπάθησε να πείσει ματαίως τον κόσμο να αντισταθεί.
- Αποδεικνύεται η άσκοπη παρουσία του στόλου στην Κρήτη
- Μιλάει για τον “μεσολαβητικό” ρόλο που έπαιξε ο βουλευτής Γ. Μαρής.
- Αναφέρεται στα ονόματα των βουλευτών και όλων όσοι έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στο να εκραγεί το κίνημα.
Στην έκθεση επίσης γίνεται ιδιαίτερα μνεία για εκείνους, τους λίγους αξιωματικούς “που εναντιώθηκαν στους στασιαστές”, αλλά και στην παραδειγματική τιμωρία που πρέπει να τύχουν οι “συνωμότες”.

Το κίνημα του 1935

Το κίνημα του 1935 και το "ξήλωμα" γαλονιών δημοσίως! Μια ακόμη ιστορία διαχασμού.
Η ιστορία μας δυστυχώς έχει πολλές μαύρες σελίδες διχασμού οι οποίες γράφτηκαν πάντα σε περιόδους, έντασης, κρίσης και βέβαια ακραίας διχόνοιας. Το 1935 στρατιωτικοί τουφεκίστηκαν, αποτάχθηκαν, εξευτελίστηκαν, μετά από το αποτυχημένο κίνημα του Ναυτικού.
Με την Ελλάδα να έχει υποστεί τη μεγάλη ήττα του 1922 ,την δίκη και εκτέλεση των έξι και την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας η χώρα προσπαθούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της έχοντας ένα μεγάλο εχθρό να αντιμετωπίσει: Τον διχασμό.